Калпагымды көптөр белекке бер деп суранышчу (фото)


img_fon

Кытайда окуп келген жаш ишкер А.Мадалиев менен маектешүү: Калпагымды көптөр белекке бер деп суранышчу. Азыр чет өлкөдөн билим алып келип, Кыргызстандын өнүгүшү үчүн жакшы максаттарды коюп, ал тургай реалдуу аракеттерин көрүп жүргөн жаштар көп. Өзгөчө айыл жергесинен чыккан жаштардын аракети көңүл жылытат. «Баракелде» басылмасы кытайдан билим алып келип, Баткен облусунда ишкана ачып, максаттарын ишке ашырып жаткан жаштарыбыздын бири Асылбек Мадалиев менен маектештик.
 


 
- Кайсыл жердин кулуну болосуз?

— Мен Баткен облусунун Кадамжай районунун Бүргөндү айылында туулгам. Ошол эле айылдын мектебин 2009-жылы аяктап, Ош мамлекеттик унверситетинин Бизнес жана менеджмент факультетине окууга өткөм.
- Кайсы кесипти тандадыныз?
— Бухгалтердик эсеп жана анализ кесибин тандадым. Мен кайсыл кесиптин профессеналы боло алам деп өзүмө суроо берчүмүн. Бирок 2-курста байкасам менден жакшы педагог дагы чыкчудай. Менин ата-энем мугалим, атам физик, апам математик. Мен адамдарга бир нерсени үйрөткөнгө кызыгам. Келечекте ошол багыта иштейм деген максатым бар.
- Кытайда билим алып келгениңизди билебиз. Окууга кантип өттүңүз? Кытай тилин мурда окуп жүрчү белеңиз?
— Мен мурда кытай тилине кызыкчу эмесмин, болгону кичинемде апамдын айтуусу боюнча Кытайга барам деп ыйлай берчү экемин, балким ошол кызыгуум Кытайга баруума себеп болгондур. Андан тышкары студент болуп жүргөндө 5 жылдык окуу планын түзөм. Ал планымда 5 өнүккөн мамлекетке барып окуйм дегем.
 


 
Ошонун бирөөсү ишке ашты. Кытайга окууга өтүү боюнча айта турган болсом, жөнөкөй тил менен айтканда, аракет кылыш керек, ошол эле. Бекер окуу үчүн көбүрөөк аракет кылыш керек. Биздин студентер дайым өзүн баалоосу өтө төмөн.Чет өлкөдө окуу үчүн гений болуш керек, кыйын болуш керек, уктабай окуш керек деп ойлошот. Андай эмес, болгону аракет кылыш керек. «Билбейм, бирок, тез үйрөнөм» деген принцип менен умтулуш керек. Мен окуган унверситетте эң жакшы окугандар кыргыз студентер эле. Кытайга баруучулар болсо Конфуций институтуна барса ал жакта баарын түшүндүрөт же болбосо интернеттен Унверситетин сайтына кирип байланышса болот
- Кайсы окуу жайда окудуңуз? Окууда кандай кыйынчылыктар болду?
— Ланчьжоу унверситетинде окудум. Окууда кыйынчылык болду. Кытай тилин өздөштүрүү кыйын. Бизди англис тилинде окутушчу. Кечке кытай сөздөрүн уга берип орусча же кыргызча сөз уксаң кадимкидей сүйүнүп кетесиң.
 


 
- Кытайдагы билим берүүнүн өзгөчөлөгү эмнеде?
— Өзгөчөлөгү — университетте баардык шарттар бар. Ошол жагы жакты. Унверситетен чыкпай деле айлап жашасаң болот. Мугалимдер чет өлкөлүк студентерди өтө сыйлайт. Мугалимдер өзү кытай болсо деле студенттер жатаканасында жашоого милдетүү экен. Себеби окууга кеч калат же сабакты жакшы өздөштүрсүн деген максатта жатаканада милдетүү жашайт.
- Кытайда билим алган кыргыз жаштары Кытайда көппү?
— Ооба көп. Мен жашаган шаарда 70тен ашык студент бар болчу. Кыргызстандык студентер жолугушуу кылып. кыргыз тамактарын жасап майрамдап турчубуз.
 


 
- Кытайда кайсы кесиптер көп талап кылынат?
— Чет тилдерди билген студенттерге талап көп. Себеби Кытайда англис, орус тилин билген кытайлар аз. Ошолорго котормочу болуп иш табуу оңой. Окуп жана иштеп жүргөн студентер бар.
- Жаштар Кытайда билим алышы үчүн кандай аракеттерди кылуусу керек?
— Кытай тилинен тест тапшыруусу керек. Эгер жакшы баллга тапшырса бекер окууга өтө алат. Эгер кытай тилин белбесе келишимдик негизде окууга барып, бир жылдан кийин тест алат, аны жакшы тапшырса бюджетке которулуп алса болот. Көп студенттер ушундай кылышат.
- Кытай тилин үйрөнүү татаалбы? Тилди унутуп калбоо үчүн эмне кыласыз?
— Анча деле татал эмес. Кечке кытай тилин окуй берсениз үйрөнөсүз. Тилди унутуп калбоо үчүн сүйлөшүү керек же китеп окуу керек. Мен ушундай кылам.
— Кийин кесип менен иштеп калсаңыз, Кытайдан алып келген диплом маянанын көп болушуна таасир береби?
— Билбейм азырынча колдоно элекмин, балким таасир берет. Бирок мамлекетик кызматта иштесем маяна үчүн иштебейм, Кыргызстан үчүн иштейм. Кытайда окуудагы максатым — тажрыйба топтоп, Кытай менен бизнес кылуу болчу.

- Кытайда алган билим менен Кытайда иш тапса болобу?
— Болот. Мисалга, унверситетте мугалим болушуңуз мүмкүн же бизнес тармагында иш тапсаңыз болот.
 


 
- Кыргызстанда кытай тилинин келечеги кандай болушу мүмкүн?
— Кытай тили деп эле жабышкан болбойт. Биздин өзүбүздүн тилибиз, маданиятыбыз бар. Кыргызстанда жетишерлик даражада кытай тили өнүгүп келе жатат. Болгону аны туура колдонуш керек. Кытай тилинин келечеги бардыр, бирок мага кыргыз тилинин келечеги маанилүү. Кытайга барса кытайлашып, Орусияга барса орусташып кеткен болбойт. Биздин башка өлкөлөр суктанчу жактарыбыз көп. Мисалы, мен Кытайда дайыма калпак кийип жүрчүмүн. Мени көргөн кытайлар бул калпакчан бала Кыргызстандан келген деп тымызын аркамдан айтып калышса сыймыктанып калчумын.
- Кыргызстанда кытай тили боюнча билим берүүнүн сапаты кандай? Эмне кемчиликтер бар?
— Кемчиликтер деле жок. Кыргызстанда туруп да тил үйрөнсө болот. Болгону аракет болушу керек, жалкоо болбош керек.
- Кытайдагы ийгилигим деп эмнени айта аласыз?
— Мен Кытайда Кыргызстанды аз болсо да тааныта алдым деп эсептейм. Мен катышып окуган кызматташтык программасына 17 өлкө катышты. Биз, кыргызстандыктар, өтө активдүү болдук. Ар кандай иш-чараларда кыргыздын «Кара Жорго» бийин бийлеп баарын таң калтырдык. Менин калпагымды белекке бер деп көптөр суранышчу. Ушундай күнүмдүк көнүмүш күндөрдө да улуттук өзгөчөлүктү таанытканга аракет кылчумун.
 


 
- Кыргызстандагы студенттерге кандай кеңеш бересиз?
— Биринчи, жактырган кесипти тандаш керек. Ошого жараша аракет кылыш керек. Өзүңдү ар тармакта сынап көр. Менин группалаштарым чет өлкөдө окуйм десем «сенби?» деп күлкү кылышчу. Алар уктап жатканда мен китеп окучумун. Аракет болсо натыйжа болот.
- Кыргызстанда студенттер үчүн кандай мүмкүнчүлүктөр бар?
— Кыргызстанда мүмкүнчүлүк көп. Тил үйрөнүү үчүн бекер курстар да бар. Чет өлкөдө окуш үчүн бекер программалар бар. Бизнес кылам десе шарттар бар. Болгону эртең кылам деп ойлонуп отура бербей, бүгүн башташ керек.
- Кытайдан келгенден кийин Кыргызстанда ишке кирүүдө кандай кыйынчылыктар болду?
— Келгенден кийин кээ бир жерлерден иштеш үчүн бир топ сунуш түштү. Бирок менин өзүмдүн кичинекей бизнесим бар. Азырынча ошону иштетип жатам. Чоң иштерди баштоо үчүн аракеттер болуп жатат. Кытайдан инвестор таап жер-жемиш өстүрүп, өлкөнүн экономикасына салым кошуу максатында айыл өкмөткө арыз жазып киргем жер алуу үчүн, бирок жооп боло элек. Буюрса сөзсүз Кыргызстанга жардам берем. Мени айыл өкмөт колдобой койду деп отура бербейм.
 


 
- Кичинекей бизнесиңиз кайсы багытта?
— Азыркы убакта мен жеке ишкермин. Кесибим менен иштей элекмин. KG Print ишканасын жетектейм. Биз элге ар кандай полиграфиялык кызматтарды көрсөтөбүз. Мен өзүм дизайнермин, менден башка дагы жумушчулар бар.
- Ишканада канча киши иштейт?
— Азырынча 3 адам иштейт. Келечекте жумушчу орундар көбөйөт. Биз кичинекей шаарда болгонубуз үчүн кардарлар азыраак болуп жатат. Бирок жумушчу орундарды көбөйтөм. Келечекте пландар чоң. Ушул жылы күнөскана багытында бизнес ачканы жатам. Ошондо да жумушчу орундар түзүлөт. Буюрса бир эле багытта ишкердик кылбай көп тармакта иштейм.
- Мамлекетке канча салык төлөйсүз?
 


 

Сүрөттөр Асылбек Мадалиевдин өздүк архивинен алынды

— Кирешеге жараша болот, көп киреше тапсак көп салык төлөйбүз. Сөзсүз убагында төлөп жүрөм.
- Азыр ишканада эмне жетишпей жатат?
— Баары жакшы, Кудайга шүгүр. Бизнестин сырларын эми үйрөнүп жатам, ошого кыйынчылыктар болуп жатат. Бирок мен андан коркпойм. Негизгиси жабдуулар жетишпейт, жаңысын алуу үчүн акча топтоп жатам. Насыя алгандан көрө акча топтогон жакшы.
- Мамлекеттен кандай жардам болсо деп ойлосуз?
Жаңы жабдуу алууга жардам берсе жакшы болмок. Анан элеттеги ишкерлер өзүлөрүнүн укуктарын жана салыктын мыйзамдарын жакшы билбейт, ошого түшүндүрүү сабактарын өтүшсө эң жакшы болмок.
- Рахмат.

Маектешкен Баракелде сайты.


Если Вам понравилась данная статья - поделитесь с Вашими друзьями и товарищами в социальных сетях: Нравится




Комментарии:

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *


6 − пять =

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>